Adwokat i radca prawny członkiem rady nadzorczej spółki?

Po dosyć długiej przerwie wracam do bloga. Mam nadzieję, że czytelnicy wybaczą mi dotychczasowy brak aktywności, nie mniej jednak spowodowany był on nie brakiem chęci dzielenia się przemyśleniami na temat rady nadzorczej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, lecz zawirowaniami natury osobistej wpływającymi w sposób oczywisty na dostępność czasową.

Dzisiaj chciałbym odnieść się do problemu łączenia funkcji przez członków rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej. Ograniczenia w tym zakresie ustanawia art. 214 Kodeksu spółek handlowych. Poniżej prezentuję dwie interesujące tezy dotyczące osób wykonujących wolne zawody – adwokatów oraz radców prawnych.

Warto zauważyć, że prezentowane poniżej przedstawiają zupełnie odmienne zapatrywanie na możliwość łączenia przez adwokata lub radcę prawnego współpracującego ze spółką pełnienia funkcji rady nadzorczą z istnieniem tej współpracy. E. Konarska wskazuje, że pojęcie zatrudnienia powinno być rozumiane szeroko, a w konsekwencji obejmować nie tylko świadczenie pracy na podstawie umowy o pracę, lecz także inne formy współpracy.

W zupełnie innym świetle problem ten przedstawiany jest przez D. Kulgawczuka oraz R. Kwaśnickiego, którzy dopuszczają możliwość świadczenia przez adwokata lub radę prawnego na rzecz spółki doradztwa prawnego oraz jednoczesne pełnienia funkcji członka rady nadzorczej wskazując przede wszystkim na kwestie semantyczne oraz brak zagrożenia dla obrotu prawnego. Wydaje mi się, że to właśnie tego rodzaju stanowisko powinno zostać uznane za trafne.

Konarska Edyta
Rzeczposp. PCD.2001.7.3
Kodeks spółek handlowych, cz. LXXVII. Zakaz konkurencji oraz łączenia stanowisk i funkcji. Teza nr 1

Pojęcie „zatrudnienie” [o którym mowa w art. 214 § 1 i art. 387 § 1 k.s.h.] należy […] rozumieć szerzej niż jako umowę o pracę, bo adwokat nie może pozostawać w stosunku pracy.

Kulgawczuk Dariusz, Kwaśnicki Radosław L.
Pr.Spółek.2006.11.2
Zakaz pełnienia funkcji członka organu nadzoru spółki kapitałowej w kodeksie spółek handlowych – uwagi de lege lata oraz wnioski de lege ferenda. Teza nr 3

Stała współpraca na podstawie umowy cywilnoprawnej, jednakże z zachowaniem organizacyjnej odrębności spółki oraz przedsiębiorstwa danego adwokata, radcy prawnego czy księgowego (obsługa przez tzw. zewnętrzną kancelarię lub biuro rachunkowe), nie spowodowałaby zrealizowania się zakazu z art. 214 § 1 i art. 387 § 1 k.s.h. Sama większa lub mniejsza zależność ekonomiczna nie wystarcza bowiem do uznania, że są spełnione przesłanki zastosowania art. 214 (art. 387) § 1 k.s.h. Przede wszystkim treść wskazanych przepisów nie zawiera takiego ograniczenia. Ponadto warto wskazać na argumenty związane ze stosunkowo niewielkim zagrożeniem bezpieczeństwa obrotu prawnego równoważonym możliwością lepszego wykonywania zleceń mocodawcy oraz zakazem interpretowania wyjątków rozszerzająco. Zakaz łączenia funkcji nie obowiązywał również w wypadku, gdyby dany adwokat (radca prawny, księgowy) jedynie doraźnie świadczyłby usługi doradcze danej spółce.